những hệ lụy của năm tháng

Cháu chưa biết ông là ai đâu, bỡi khi nội cháu chưa sinh thì ông đã chết. Ông tổ thứ năm của nhà tôi nói với tôi. Cái chất giọng chẳng mấy khi được nghe, nên tôi cũng chẳng thể đoán được là ông có phấn khởi như cả làng tôi đang cố sức phấn  khởi hay không

 

Ca ngợi hạnh phúc vẫn là cách tốt nhất

 

Mấy tháng nay làng tôi bỗng dấy lên phong trào ca ngợi hạnh phúc. Đấy là do cái hôm coi như khúc ngoặc  lớn của lịch sử của làng  là có ông ấy ở kinh về. Một nhà thông thái ở kinh thì cũng có thể coi như là một cuốn sách. Ông nói về hạnh phúc là nói theo những cuốn sách trong đầu ông

 

Ca ngợi hạnh phúc vẫn là cách tốt nhất

 

Vỗ tay hoan hô là cách tốt nhất để cho con người ta có thể duy trì từ thế hệ này sang thế hệ khác việc ca ngợi hạnh phúc. Ngài trưởng làng nói. Và cuộc tuyên dương biểu dương lần đầu tiên diễn ra trong làng là để tuyên dương biểu dương ông tổ thứ năm của nhà tôi. Hoan hô ông cụ đã  trở về từ những trăm năm trước. Ngài trưởng làng vỗ tay hoan hô. Người làng cũng vỗ tay váng cả đồng làng sông suối, như thể là đang cơn giận dữ. Ông tổ nhà tôi khi trở về nhà thì có vẻ bơ phờ như đang ốm. Thời nay bọn họ  nghĩ ra đủ thứ trò, các cháu nhỉ. Ông vui vẻ nói.

 

Hỡi những bậc tiền nhân khai thiên phá thạch, hỡi những người của muôn năm trước là những chiến sĩ trận vong là  những người có công với nước là những anh hùng hào kiệt, xin hết thảy hãy về đây để cùng đám cháu con gầy dựng một cuộc sống hạnh phúc. Sáng nay ngài trưởng làng lại đăng đàn, có phần sớm hơn mọi bữa. Suốt mấy tháng nay ngày nào ngài trưởng làng cũng đăng đàn. Sáng nay khi ngài trưởng làng đăng đàn bắt đầu kêu gọi sự hưởng ứng của mọi lực lượng có thể kêu gọi, thì chim bô chao trên núi Voi Nằm chưa thức dậy. Rừng sớm mai chưa nghe thấy tiếng bô chao.

 

Ông tổ thứ năm nhà tôi tính quay về, nhưng ngài trưởng làng lại đến. Kỳ này là ở tỉnh vể tuyên dương ngài đó. Ngài trưởng làng nói. Ông tổ nhà tôi có vẻ hoang mang : Có nghĩa là tôi không còn được quay về?  Cứ đi theo tôi thì biết. Ngài trưởng làng nói, và dắt tay ông tổ của tôi đi. Suốt một ngày đêm, hết vị này đến vị khác thay nhau ca ngợi ông tổ nhà tôi. Dứt một đợt ca ngợi là trống kèn nổi lên. Người ta đã cố tình sử dụng thứ âm nhạc cổ truyền (đờn cò, đờn nguyệt, kèn, trống cán, trống tum…) cho hợp với một người đã từ bỏ thế gian những mấy trăm năm trước. Khi trở về nhà, ông thở phào, bảo mọi người, rằng nghe đờn kèn là ông rất sợ, vì cứ tưởng là ông lại chết nữa, và người ta lại đưa tang ông.

 

Cho đến hôm ấy thì  người ta đã đốt đi những khoảnh ruộng lúa cuối cùng vì không còn chờ được cơn mưa đông đến sớm. Lúa vụ hè trên đồng làng đã cháy hết vì nắng hạn thì phải đốt đi mới có đất để cày. Những người cày ruộng trong làng đến nói với ngài trưởng làng. Trong tình cảnh này thì ca ngợi hạnh phúc vẫn  là cách tốt nhất. Ngài trưởng làng nói.

 

Nhưng bấy lâu nay cháu làm ăn thế nào. Ông tổ thứ năm của nhà tôi chợt hỏi tôi. Tôi nói đã xoay đủ cách, hết trồng lúa xoay sang trồng mía, hết mía  xoay sang  lúa, xoay suốt, nhưng vẫn không được, có nghĩa là đất làng vẫn không cho đủ miếng ăn.

 

Cho nên chỉ còn biết ca ngợi hạnh phúc có phải không. Ông tổ thứ năm của nhà tôi nói.

 

Thưa, mấy tháng nay người làng ta chỉ tập trung vào chuyện ca ngợi hạnh phúc. Tôi nói.

  
Thời bây giờ người ta nghĩ ra đủ thứ chuyện, cháu nhỉ. Ông tổ thứ năm nhà tôi lại vui vẻ nói.